10-05-14

De oorsprong van de naam ‘Italië’

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

Vertrekken naar onze tweede thuis in Calabria betekent steevast passeren langs een luchthaven, deze keer vertrokken we via Zaventem. In een van mijn vorige stukjes: “Hoe geraak je naar het einde van de wereld, naar Calabria” had ik het al uitgebreid over hoe je naar Lamezia geraakt met het vliegtuig via Zaventem of via Charleroi. In tegenstelling tot Charleroi, betekent vertrekken via Zaventem een press shop met ruime keuze aan tijdschriften in verschillende talen en deze keer had ik het geluk aan mijn kant, het GEO-nummer van april ging over ‘l’Italie plein sud’.  

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

Met hoge verwachtingen las ik op het vliegtuig het voorpagina artikel van GEO ‘l’Italie plein sud, les Pouilles, la Calabre et la Basilicate’ en uiteraard hoe hoger de vlucht, hoe lager de val. Het 33 pagina’s tellende artikel wijdde slechts 8 teleurstellende pagina’s aan Calabria met pagina’s vullende foto’s en amper meer informatie dan die op de site van Jetair. Eerder schreef ik al over hoe onbekend Calabria bij de gemiddelde Vlaming is, maar bij deze moet ik mijn statement uitbreiden naar GEO, een van mijn favoriete tijdschriften. Hoe kan een gerenommeerd tijdschrift met als moto ‘voir le monde autrement’ zo summier en oppervlakkig zijn? Zelfs Het Laatste nieuws doet meer onderzoek voor zijn artikel ‘Goddelijk Calabrië’[1] en daar bedoel ik niets slechts mee, HLN is per slot van rekening een dagblad en geen gespecialiseerd maandblad. Als verschoning zou je kunnen aanbrengen dat er heel weinig informatie beschikbaar is over Calabria. Je vindt in de boekhandel verschillende publicaties over Zuid-Italië, waarbij de aandacht voornamelijk naar Rome, Napels, Pompeï, Sorrento, Amalfi en Puglia gaat en de bijdrage over Calabria heel beperkt is. Wanneer je de streek niet kent ga je onmiddellijk denken dat de streek misschien niets meer te bieden heeft?

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

 

 

Uiteraard ken ik de regio na 5 jaar beter dan de gemiddeld reisganger en dus heeft de openingszin van het GEO artikel: ’De la région la plus pauvre d’Italie, on ne retient souvent que la réputation mafieuse’ het zelfde effect op me als een rode lap op een stier, de stereotypen komen nu echt mijn oren uit. Met de tweede zin probeert men me onmiddellijk te sussen met ‘C’est oublier la magie des paysages, entre un arrière-pays sauvage, dominé par les montagnes, et des rivages de légendes’, maar het kwaad is geschied. Ik wil ten strijde trekken tegen het onrecht dat de men mijn Calabria weeral aandoet. Ik kruip in mijn beste Frans en begin aan mijn betoog, maar eigenlijk ligt het artikel wel in lijn met alle publicaties en reisgidsen die ik tot hiertoe al onder ogen kreeg. Dus misschien is de streek echt wel onbekend? En eigenlijk, de foto’s zijn wel mooi en het stuk over Puglia is best wel interessant, dus toch maar al mijn geschrijf intrekken?

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

Om mijn gebrekkig Italiaans nog meer op proef te stellen probeer ik enkele Italiaanse boeken, bij voorkeur handelend over Calabria, te lezen. Twee hiervan zijn om verschillende redenen heel interessant in het debat dat ik hier met mezelf aan het voeren ben. De ene geeft een beeld over hoe het was 170 jaar geleden, terwijl de andere een aantal verklaringen voor de huidige situatie probeert te vinden. Rond 1842 heeft Alexandre Dumas, van ‘De Drie Musketiers’, een lange reis door Zuid Italië en Calabrië gemaakt en zijn ervaringen opgetekend, enigszins geromantiseerd, in ‘le Capitaine Aréna’. Boeiende en verrijkende lectuur ware het niet dat ik, als volleerde flagellant[2] mezelf kastijd door te pogen de Italiaanse versie te lezen van ‘Viaggio in Calabria’, verplichte lectuur voor elke Calabrese student. Het ander werkje, heel recent, van ene Giovanni Russo getiteld ‘Nella terra estrema’ en probeert antwoord te bieden aan de vraag waarom een eens goed florerende regio, waar de oorsprong van de benaming van Italië en per gevolg van de Italianen[3] ligt, nu tot de armste en meest gemarginaliseerde regio’s van Italië is gedegradeerd. Het antwoord moet ik voorlopig schuldig blijven, mijn leessnelheid ligt opnieuw op het niveau van toen ik 6 was en mijn eerste maanden in mijn eerste studiejaar sleet, ontiegelijk traag dus. Hopelijk heb ik tijdens de zomermaanden voldoende tijd en vooral moed om tijdens de zinderende warmte van de middag niet te siësten en deze calvarie woord per woord af te werken.

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

Wanneer je in de ‘boekskes’ foto’s van Calabria bekijkt zou je denken dat er slechts twee steden de moeite waard zijn nl. Tropea en Scilla en dat er slechts één natuurschoon is, de kloof van Ragnello, stand-in voor de Grand Canyon. Uiteraard zijn Tropea, Scilla en Ragnello prachtig om zien, maar met een oppervlakte van 15.080 vierkante kilometer, 780 km kust (19% van de totale Italiaanse kustlijn) en slechts 9% vlak gebied, de rest heuvels en bergen, heeft deze regio alleen al op vlak van geografie en natuurschoon enorm veel te bieden.

 

amantea, zomer, calabria, vakantie, zeilen, ontspanning

 

 

Bedenk daarbij dat de oorspronkelijke bewoners, de uit het Paleolithicum stammende Enotri, Morgeti, Itali en Bruttii over de jaren heen overheerst werden door de Grieken (Magna Grecia), de Romeinen, de Visigoten, de Vandalen, de Maghrebijnen, de Turken, de Saracenen, de Bizantijnen, de Noormannen, de Zwaben, het Huis Capet – Anjou, het huis van Aragon en het huis Bourbon. Zonder het na te rekenen denk ik dat ze ginds nog meer visite gekregen hebben dan wij in Vlaanderen. Uiteraard van elke overheerser die je over de vloer krijgt, blijven er naast een paar nazaten ook vele goede en minder goede gewoonten achter, die we terug vinden in Calabresi en hun rijke geschiedenis, cultuur, taal, keuken en eigenlijk hun volledige zijn.

 

Gebeurtenissen - 21064.jpg

 

Uit de geschiedenisboeken blijkt dus dat heel wat nationaliteiten op ‘vakantie’ kwamen in de streek, maar de Michelin’s, de Geo’s en andere trotterboekjes van deze wereld bewijzen dat dit lang vergeten is en Calabria voor hen en voor de toerist van vandaag onbelangrijk en vooral ongekend is. Authenticiteit is troef hier en misschien is dit een van de belangrijkste triggers geweest om zo op deze streek gesteld te raken. Dus geen brulbrief naar GEO en geen kritiek aan het adres van alle ‘trotter & co’ uitgevers, maar stilletjes zwijgen en verder genieten. Ciao.



[1] In de weekend editie van 27 juli 2013 publiceerde Het laatste Nieuws een artikel over Calabrië geschreven door Evelyn Laureyns.

[2] Zie ook artikel over Pasen - ‘Natale con i tuoi, Pasqua con chi vuoi’

[3] De ‘Itali’ staat voor de oorspronkelijke bewoners van de streek tussen Reggio  di Calabria, Vibo Valentia en Catanzaro.

01-05-14

‘Tutto è facile e niente è facile’

‘Tutto è facile e niente è facile’

IMG_5947.JPG

 

Het waren weer zotte dagen in het zuidelijke Calabria. De intensiteit van het weerzien met de mensen is moeilijk onder woorden te brengen. Hoe moeilijk het is om afscheid van hen te nemen zo vreugdevol is het weerzien. L1030631.JPGDe eerste avonden van ons verblijf zijn steevast bezet met uitgebreide diners - ‘cene’ – ten huize van vrienden waar de uitbundigheid van het gezelschap en de warmte van de vriendschap slechts overtroffen wordt door de gigantische hoeveelheden voedsel en drank. Uiteraard is wat op tafel komt meestal des huizes en dus van een kwaliteit en een versheid die alle inspanningen van de Colruyts, Delhaizes enzo ten spijt, wij in België niet kennen. Telkens opnieuw, zelfs na meer dan 25 jaar ‘Italia-gang’, is elke avond opnieuw een ontdekkingstocht door de gerechten die op tafel verschijnen. L1030639.JPGDat we zoveel mogelijk de producten van het seizoen moeten eten is zelfs voor ons geen geheim, maar of dit altijd toepasbaar is op wat op ons bord komt is zeer de vraag? Hier in Calabria wordt meer naar de seizoenen geleefd en tijdens ons vijfde voorjaar in de ‘Mezzogiorno’ zijn we opnieuw getrakteerd op een L1030826.JPGresem delicatessen uit de zee en van op het land, waar geen einde aan lijkt te komen: asparagi selvatici (wilde asperges), carciofi (artisjok), fragole (aardbeien), agnello (lam), capretto (jong geitje), intestine di capretto[1], soppressata, capocollo, rosamarina calabrese[2] IMG_6072.jpg(bianchetti of neonata di sarda), sepia (inktvis), pesce spada (zwaardvis) en niet te vergeten acciuga (ansjovis).

 

Uiteraard wordt hier veel aandacht besteed aan wat op tafel komt en misschien krijgt men bij het lezen de indruk dat we hier enkel van tafel naar dis strompelen. Mijn weegschaal zal dit uiteraard bevestigen, maar toch is het niet zo. Telkens we naar ginder trekken heb ik ergens een planning in mijn hoofd van de dingen die ik wil en soms moet doen, maar telkens opnieuw slaag ik er niet in meer dan een fractie te realiseren. De oorzaken hiervan zijn te zoeken in de voorzienigheid en de onvoorzienigheid die onze wegen bepalen, maar toch is het meeste te verklaren door de ‘Italiaanse lucht’. Tijdens een van deze onvoorziene omstandigheden stonden we weeral te wachten op een arts, nadat we enkele stadia verder geraakt waren waren dan de ‘pronto secorso’, toen een mede wachtgenoot het Italiaanse ‘essere’ (zijn) of anders gezegd de invloed van de ‘Italiaanse lucht’ samenvatte in de uitspraak: ‘Tutto è facile e niente è facile’. Inderdaad alles is makkelijk zolang je er niet aan begint. Wat is er nu moeilijk aan even de bank binnen en buiten lopen? Alles, hier begint het al met het zoeken en memoriseren van de openingsuren waar geen enkele logica in schuilt. Wanneer je dan toch ‘tijdig’ bij de bank geraakt, moet je nog binnen geraken via een alle logica tartend automatisch beveiligingssysteem. Eens binnen zou je blij moeten zijn met slechts drie personen voor je, mocht het niet zijn dat dit het equivalent is van drie levensverhalen die moeten verteld worden tijdens het veelvuldig afstempelen van tientallen documenten in zeventienvoud. Hier denkt men werk is werk, ook al dient het tot niets. Het valt niet te begrijpen, hoe ze er dan in slagen om je na twee uur opnieuw te laten ontsnappen via het mekkerende beveiligingssysteem, met een onvoldaan gevoel, omdat je met zekerheid weet dat je heel binnenkort hier terug dezelfde tantaluskwelling moet ondergaan! De meesten zullen hier denken dat dit niet mogelijk is, te stereotiep, afgezaagd en overdreven, maar ik kan enkel vaststellen de bureaucratie in Italië verheven is tot een kunstvorm.

 

L1030691.JPG

Ons Paasverblijf was naar onze maatstaven redelijk bewogen. Uiteraard waren er de vele ‘pranzi’ en ‘cene’, maar toch was er die ene ‘pranzo’ die eruit sprong en niet enkel vanwege de speciale gerechten, maar vooral door de aanwezigheid aan onze tafel van de Britse tv-kok, Francesco Mazzei. Een belevenis de kok van L’Anima’ bij ons aan tafel. We beleefden ook willens nillens enkele spannende avonturen bij de arts, de pronto secorso en het ziekenhuis. Je moet maar enkele blindedarmachtige symptomen hebben om per gevolg de duistere kant van de Italiaanse gezondheidszorg te ervaren.

L1030763.JPG

Er was de tocht door de sneeuw in de Sila met bezoeken aan een salumeria, een casefioccio en een pasteficcio. Nadien was niet alleen onze maag, maar ook onze wagen afgeladen vol met de delicatessen uit de Sila. Schermafbeelding 2014-05-01 om 21.23.16.pngPalmzondag was problematisch, er was een tekort aan palmbladeren door de punteruolo rosso della palma of gewoon de rode palmkever. Eigenlijk doet dat kevertje niet zoveel kwaad, maar zijn kroost vreet alle palmbomen van binnenuit op. Hoewel oorspronkelijk uit Maleisië, zouden volgens sommigen de Chinezen hierachter zitten. Er waren de uitstappen met de visserssloep en de vangst van vissen met onuitspreekbare namen, de ‘sepie’, enzovoort. Schermafbeelding 2014-05-01 om 21.25.24.pngEr waren ook de meduse 'velelle', ook wel ‘Barchetta di San Pietro’genoemd, die zomaar rondzeilen op zee en met massa’s op het strand aanspoelen omdat de wind slecht zit. Er was criminaliteit op zee met de onrustwekkende verdwijning van alle visnetten van Campora. Tot daar een kleine bloemlezing uit de lotgevallen van enkele Vlamingen in Calabria. Met meer dan 1300 foto’s en heel wat filmmateriaal zal het zeker niet aan inspiratie ontbreken om de komende weken, maanden lectuur te spuien, alleen waar en met wat beginnen en vooral waar de tijd vinden om achter dit scherm te kruipen want nog enkele weken en we zijn opnieuw op weg om avonturen te beleven in het zalige Calabria.

 

IMG_9711.JPG

 



[1] darm of ‘trippes’ van een jong geitje

[2] Pasgeboren sardientjes en ansovisjes